Umów wizytę
Home Przeczytaj Dlaczego nasz mózg lubi jeść?
wstecz

Dlaczego nasz mózg lubi jeść?

human-brain-made-with-vegetables-blackboard

 Popularny współcześnie model żywienia społeczeństw zamieszkujących kraje rozwinięte charakteryzuje się spożywaniem dużej ilości pokarmu ubogiego w składniki pokarmowe warunkujące prawidłową pracę mózgu. Czy wiecie, na jakie składniki odżywcze należy zwrócić uwagę, by wspomóc działanie układu nerwowego i złagodzić objawy depresji? Oto one:

 


Tłuszcze:


Czy wiesz, że... Około 60% suchej masy mózgu stanowi tłuszcz, głownie wielonienasycone kwasy tłuszczowe. 

 

Kwasy tłuszczowe omega-3 -Budują osłonki mielinowe neuronów, regulują przepływ neurotransmiterów oraz sygnałów nerwowych. Ich niedobór ma wpływ na powstanie i przebieg zaburzeń psychicznych- powiązano go z depresją chorobą afektywno- dwubiegunową i schizofrenią. Suplementaca omega-3 umożliwia zrównoważenie nastroju, wspomaga mózgowe krążenie krwi i walkę z wolnymi rodnikami. Szczególnie ważna w diecie jest zawartość kwasów EPA i DHA, które mogą być wytwarzane z kwasu α-linolenowego (ALA).

 

Kwas dokozaheksaenowy (DHA) jest istotnym budulcem wszystkich nerwów i komórek, m.in. stanowi aż 60 proc. kory mózgowej, jest też wykorzystywany do syntezy neurotransmiterów, w tym serotoniny i dopaminy.

 

Kwas eikozapentaenowy (EPA) jest prekursorem ważnych dla prawidłowego funkcjonowania mózgu związków, np. leukotrienów czy prostaglandyn. Pełni aktywną i kluczową rolę przy przekazywaniu informacji między komórkami mózgowymi. Chroni też przed uwalnianiem DHA z błon komórek nerwowych mózgu, a także może być sam przekształcany w DHA.

 

Kwas arachidonowy odgrywa ważną rolę w zakończeniach nerwowych odpowiedzialnych za pamięć.

 

Aminokwasy


Czy wiesz że... aminokwasy wykorzystywane są do syntezy białek endogennych, hormonów tkankowych, neuroprzekaźników i bioaktywnych peptydów umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Zaburzenie prawidłowych poziomów niektórych neuroprzekaźników pełni kluczową rolę w patogenezie depresji, choroby dwubiegunowej, schizofrenii czy zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych.


Tauryna: jej wysoki poziom występuje w takich strukturach mózgu, jak: kora mózgowa, hipokamp czy podwzgórze. Działa przeciwzapalnie, antyoksydacyjnie- chroni DNA przed działaniem wolnych rodników, spowalnia proces starzenia się komórek układu nerwowego, pełni ważną rolę w neurotransmisji i neuromodulacji. Z tego względu chroni przed chorobami neurodgeneracyjnymi. Jej niedobory często występują u pacjentów z chorobą afektywno-dwubiegunową, a odpowiedni podaż z pożywieniem tego aminokwasu może pomóc łagodzić objawy depresji.

 

Fenyloalanina i tyrozyna: tyrozyna jest aminokwasem względnie endogennym- organizm może wyprodukować ją sam pod warunkiem dostarczenia z pożywieniem fenyloalaniny. Jest budulcem dla dopaminy, tzw hormonu szczęścia. Dopamina z kolei może przekształcać się do adrenaliny i noradrenaliny, które odpowiadają za szybkość reakcji. Niedobory tyrozyny, a w następstwie dopaminy są przyczyną takich chorób jak schizofrenia czy choroba Parkinsona. Fenyloalanina i tyrozyna mogą pomóc zapobiec rozwojowi depresji, a dieta bogata w tyrozynę i tryptofan zmniejszają ryzyko pojawienia się depresji poporodowej.

 

Tryptofan: jest podstawowym składnikiem dla syntezy serotoniny, która ma działanie przeciwbólowe i relaksujące, zmniejsza napięcie i podatność na stres. Jest także budulcem melatoniny, hormonu snu. Tryptofan wspomaga walkę z depresją, ChAD, zaburzeniami obsesyjnokompulsywnymi, a także schizofrenią.

 

Metionina: w organizmie przekształca się do S-adenozylometioniny, a ta z kolei uczestniczy w wielu ważnych reakcjach, np. syntezy fosfatydylocholiny, melatoniny i neuroprzekaźników (np. serotoninyy, noradrenaliny i adrenaliny). Metionina może być pomocna w leczeniu zaburzeń nastroju, depresji, schizofrenii, łagodnych zaburzeniach poznawczych oraz łagodnym zespole otępiennym, zapobiegając pogarszaniu się funkcji poznawczych człowieka.

 

Glicyna: pełni rolę przekaźnika w ośrodkowym układzie nerwowym. Jej niski poziom we krwi powiązany jest z powstawaniem depresji- glicyna może redukować jej negatywne objawy, takie jak spłaszczenie afektu, apatia czy społeczne wycofanie.

 

Glutaminian (kwas glutaminowy): niezbędny do produkcji GABA, jest najbardziej rozpowszechnionym neuroprzekaźnikiem pobudzającym w układzie nerwowym. Wszelkie zmiany w aktywności glutaminianu (nadaktywność lub obniżenie aktywności) leżą u podstaw takich zaburzeń jak lęk, depresja, schizofrenia, autyzm czy choroby neurodegeneracyjne.

 

Witaminy i minerały 


Czy wiesz że... witaminy i minerały są niezbędnym elementem syntezy neuroprzekaźników?

 

B1 tiamina: odgrywa istotną rol w funkcjonowaniu tkanki nerwowej, wywiera korzystny wpływ na układ serotonino- i adrenergiczny i uczestniczy w przekazywaniu impulsów nerwowych.

 

B3, PP- niacyna: wykazuje działanie neuroprotekcyjne, wpływając zarówno na rozwój, jak i na wydłużenie czasu przeżycia neuronów, przywraca prawidłową neurotransmisję i plastyczność synaptyczną. Ma korzystne działanie w stanach demencji i depresji, w bólach głowy i w zaburzeniach psychicznych, zwłaszcza związanych ze stanami lękowymi.

 

B4- cholina: główny składnik acetylocholiny, która przenosi impulsy i informacje w mózgu, odpowiada za koncentrację , uwagę, koordynację mięśni, pojemność i przywracanie pamięci.

 

B6- pirydoksyna: niezbędna do produkcji neuroprzekaźników. Chroni mózg przed niedokrwieniem, wykazuje działanie przeciwdrgawkowe i neuroprotekcyjne, korzystnie wpływa na łagodzenie objawów depresji. Niedobór B6 może powodować zaburzenia behawioralne i intelektualne.

 

B9- kwas foliowy: niezbędna do syntezy neuroprzekaźników. Niedobór kwasu foliowego odgrywa pewną rolę w mechanizmach powstawania zaburzeń lękowych, agresji i nadpobudliwości oraz zaburzeń nastroju, obniża skuteczność farmakoterapii i przyczynia się do wzrostu stężenia homocysteiny- toksycznego aminokwasu odpowiadającego za ostry przebieg depresji. U noworodków, niemowląt, dzieci i młodzieży zbyt mała ilość folianów w diecie powoduje zaburzenia mielinizacji nerwów, opóźnienie rozwoju układu nerwowego, pogorszenie zdolności poznawczych, motorycznych i behawioralnych. U dorosłych osób z powodu niedoboru kwasu foliowego występują często zaburzenia neuropsychiatryczne, neuropatie obwodowe i depresja. U osób starszych niedobór kwasu foliowego przyczynia się do częstszego występowania udarów mózgu, demencji i choroby Alzheimera.

 

B12- kobalamina: niezbędna do syntezy neuroprzekaźników. Jej niedobór jest często związany z wystąpieniem objawów neuropsychiatrycznych, takich jak pogorszenie funkcji poznawczych, psychoza czy napady agresji. U dzieci związany z częstszym występowaniem i zwiększonym nasileniem zaburzeń ze strony układu nerwowego, u dorosłych zaś może sprzyjać rozwojowi depresji, wywoływać padaczkę, demencję, schizofrenię i przyspieszać rozwój choroby Alzheimera. Podobnie jak w przypadku niedoboru kwasu foliowego, niedobór B12 powiązany jest z wysokim stężeniem homocysteiny. Niedobory kobalaminy i kwasu foliowego należą do czynników powstawania depresji lekoopornej.

 

C- kwas L-askorbinowy: moduluje aktywność synaptyczną i metabolizm neuronów w mózgu, wspomaga różnicowanie się neuronów w okresie dojrzewania, tworzenie mieliny, ochrania neurony przed stresem oksydacyjnym, łagodzi stany zapalne i wpływa na prawidłową syntezę i metabolizm neuroprzekaźników. Witamina C ma korzystny wpływ w takich chorobach jak depresja, schizofrenia, choroba afektywno- dwubiegunowa i choroba Alzheimera D- kalcyferol: to jeden z czynników mających wpływ prewencyjny i terapeutyczny wielu chorób o podłożu psychicznym, w tym i depresji.

 

Cynk: wspomaga działanie środków farmakologicznych np. antydepresantów. Ma szczególne znaczenie dla prawidłowego działania układu nerwowego- jego niskie stężenie wiąże się z takimi objawami, jak osłabienie pamięci i koncentracji, niezdecydowanie w działaniu i obniżenie aktywności.

 

Żelazo: jego niedobór upośledza zdolność koncentracji i uczenia się. Żelazo jako nośnik tlenu zapewnia odpowiednie dotlenienie i wytwarzanie energii w tkance mózgowej. Wpływa na prawidłową mielinizację oraz neurotransmisję dopaminergiczną – jej zaburzenie jest charakterystyczne dla schizofrenii Niedobór żelaza, szczególnie u kobiet, wiąże się z występowaniem apatii, depresji oraz szybkim męczeniem się.


Jod: zapewnia energię do metabolizmu komórek mózgowych. Ograniczone dostarczanie jodu w diecie podczas ciąży wywołuje dysfunkcje mózgu u dzieci, prowadząc w skrajnych przypadkach do kretynizmu.


Magnez: odgrywa ważną rolę we wszystkich głównych szlakach metabolicznych oraz wpływa na gospodarkę energetyczną komórek nerwowych. Przy jego niedoborach może wystąpić depresja, uczucie niepokoju i bezsenność.

 

Bardzo rzadko kojarzymy pogorszony nastrój, zaburzenia pamięci czy koncentracji z tym co znajduje się u nas na talerzu. Okazuje się, że warto się nad tym pochylić po to, żeby uniknąć kłopotów przez długie lata.

 

Monika Wiensak

Masz pytania?
Skontaktuj się z nami!

80-369 Gdańsk

al. Rzeczypospolitej 8/315

+48 721 990 330